ՀՀ-ին կտրամադրվեն Վանի, Տրապիզոնի և Բիթլիսի Նահանգները՝ 90 հազար քառ. կմ, որպեսզի… Ամերիկացի դիվանագետի ՍԵՆՍԱՑԻՈՆ հայտարարությունը Թուրքիայում նnպաներ է առաջացրել

ՀՀ-ին կտրամադրվեն Վանի, Տրապիզոնի և Բիթլիսի Նահանգները՝ 90 հազար քառ. կմ, որպեսզի… Ամերիկացի դիվանագետի ՍԵՆՍԱՑԻՈՆ հայտարարությունը Թուրքիայում նnպաներ է առաջացրել
2530 2021/01/22

Ոչ-մի դեպքում չեղյալ չհայտարարել Սևրի պայմանագիրը, որը կնքվել է 1920 թ-ին և անհապաղ կատարել պայմանագրի կետերը՝ ՀՀ-ին տրամադրելով Տրապիզոնի, Վանի և Բիթլիսի նահանգները՝ ոչ ամբողջությամբ՝ ընդամենը 90 հազար քառակուսի կիլոմետր ելքով դեպի Սև ծով։ Ամերիկացի նախկին դիվանագետ

Ալբերտո Միգել Ֆերնանդեսը Թվիթերի իր էջում գրել է, որ արժի սկսել նայել Սևրի պայմանագիրը վերականգնելու հարցը: Հաղորդում է Հունական «Գրեկ Սիթի Թայմս» պարբերականը: Ամերիկայի դիվանագետ Ֆերնանդեսի գրառումը տեղի է ունեցել այն ժամանակ, երբ Թուրքիայի էներգետիկայի նախարար Ֆաթիհ Դյոնմեսը կոչ արեց վերանայել Լոզանի

 

1923 թվականի բանակցությունները, որը վերաբերում էր Հունաստանի և Թուրքիայի սահմաններին: Ի պատասխան Թուրքիայի էներգետիկայի նախարարի այս հայտարարությանը, ԱՄՆ դիվանագետը հիշեցրեց, որ «Լոզանի պայմանագրի փոխարեն, անկասկած արժե նայել Սևրի պայմանագիրը»: 1920 թվականի Սեվրի պայմանագիրը, որը նախորդում էր Լոզանի պայմանագրին,

Թուրքիայի համար արմատապես տարբեր սահմաններ ուներ: Սևրի հաշտության պայմանագիրը ստորագրվել է Թուրքիայի սուլթանական կառավարության և 1914-18 թթ Առաջին համաշխարհային պш տերազմում հաղթած դաշնակից պետությունների Մեծ Բրիտանիա, Ֆրանսիա, Իտալիա, Ճապոնիա, Բելգիա, Հունաստան, Լեհաստան, Պորտուգալիա, Ռումինիա, Հայաստան, Չեխոսլովակիա, Սերբերի,

 

Խորվաթների և Սլովենների միջև։ Ըստ պայմանագրի Հունաստանը կառավարելու էր Իզմիրը ու նրա շրջակայքը և կարող էր տիրել տվյալ տարածքներին: Թուրքիան և ՀՀ-ն համաձայնում էին Էրզրումի, Տրապիզոնի, Վանի և Բիթլիսի նահանգներում (վիլայեթներ) երկու պետությունների միջև սահմանազատումը թողնել ԱՄՆ-ի որոշմանը և ընդունել ինչպես նրա

որոշումը, այնպես և բոլոր առաջարկները՝ ՀՀ-ին դեպի ծով ելք տալու ու հիշյալ սահմանագծին հարող օսմանյան բոլոր տարածքների ապառա զմականացման մասին։ Ստեղծվելու էր անկախ Քրդստան: Թուրքիայում Սևրի պայմանագիրի մասին լսելը, իշխանությունների ու պատմաբանների մոտ լուրջ հիվանդագին նnպաներ է առաջացնում և բազում Ամերիկյան և Եվրոպական դիվանագետներ այն անվանում են

 

«Սևրի համախ տանիշ»: Եվ իզուր չէ , որ ԱՄՆ նախկին դիվանագետ՝ Ալբերտո Միգել Ֆերնանդեսի թվիթը Անկարայում սկսել է վախի մթնլորդ ստեղծել: Թուրք պատմաբան Թաներ Աքչամը այս առումով գրել է. «կան nւժեր, որոնք անընդհատ ձգտում են ճչնչացնել մեզ, և անհրաժեշտ է պետությունը պաշտպանել այդ վտ шնգից»:

Մեկնաբանություններ